Online-Hukuk.Org
Tanzim Eden Kişiye Göre Belgelerin TasnifiOkunma: ay:21 toplam:637 Tanzim eden kişiye göre; belgeler kamu görevlisi tarafından tanzim edilen belgeler, kamu görevlisi olmayan kişiler tarafından tanzim edilern belgeler ve karma nitelikte belgeler olmak üzere başlıca üç kısma ayrılır. I-Kamu Görevlisi Tarafından Tanzim Edilen Belgeler: Kamu görevlisi tarafından ve görevi gereği tanzim edilen belgeler resmi belgelerdir.Bunlara misal olarak, diploma, ikametğah ilmühaberi, mahkeme il�mları, iddianameler, tayin, terfiye ilişkin belgelerdir. Bunlar kamu görevlisi tarafından görevinin gereği olarak düzenlenmesi gereken ve kanun öngördüğü üslüp ve şekil şartlarına uygun belgelerdir.Bir kamu görevlisi, kendi görevine girmeyen ancak başka bir kamu görevlisinin görevine giren resmi evrak tanzim edebilir.Yani, kendi yetkisini aşabilir.Sahte resmi belge tanzim, sahte resmi belgeyi kullanmak ve resmi belgeyi tahrih etmek 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'n 204/2. maddeye göre tecziye edilir. Sahte resmi belgebin, sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli belge olması halinde, mezkur maddenin 204/3. maddesine göre ceza arttırılır.Kamu görevlisi olan doktor, hemşire, ebe, diş tabibi eczacı ve diğet sağlık görevlileri tarafından tanzim edilen belgeler resmi evrak hükmündedir. Resmi sıfatı olmayan yani sivil kişiler tarafından tanzim edilen belgeler, hukuki vasıflandırmaya göre değişik sınıflandırmaya tabi tutulmuştur; 1-)Adi Hususi Belgeler:Hukuki etki yapan ve sivil kişiler tarafından tanzi edilen belgelerdir. resmi merciin katılımı olmadan tekemmül edebilen hususi belgelerdir.Kira sözleşmesi, tahliye taahhütnamesi bu gruba misal olarak verilebilir.Sahte bir kira sözleşmesi tanzim edilip kullanılması halinde 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'n 207. madde belirtilen suç oluşur. 2-)Resmi Belge Hükmünde Olan Hususi Belgeler: Bu bölümde sayılan belgeler aslında hususi belgedir.Ancak, iktisadi hayatta ve devlet nezdinde taşıdıkları ehemniyet nedeni ile resmi evrak olarak kabul edilmiştir.Bir hususi belgenin, resmi belge hükmünde olabilmesi için,kanunda hüküm gerekir.5237 sayılı Türk ceza Kanunun 210. maddesine göre resmi belge hümünde olan hususi evraklar aşağıda belirtilmişir:Ancak bunların kıymetli evrak olması için nama yazılı olmaması gerekir. Ciro ile devrinin münkün olması gerekir. a-)Emre ve nama yazılı Kambiyo Senedi. Bunlar nama yazılı olmayan bono, poliçe ve çektir.Bunların resmi belge olarak kabul edilebilmesi için nama yazılı olmaması gerekir. b-)Emtiayı Temsil Eden Belge. aa) Konşimento. Konşimento Türk Ticaret Kanunun 1097. maddesinde tanzim edilmiştir. bb) Makbuz ve rehin Senedi.Umumi mazalar tarafından tanzim edilen ve teslim edilen malı göstern belgelerdir.Türk Ticaret Kanunun 774. maddesinde tanzim edilmiştir. c-)Hisse Senedi d-)Tahvil e-)El Yazısı İle Yazılan Vasiyetmane: Düzenleme şeklindeki noter senetletri zaten resmi senet hükmündedir. 5237 sayılı Kanunun'un 210/1. fıkrasında bahsedilen vasiyetname el yazısı ile yapılan vasiyetnamedir. f-)Kamu Görevlisi Olmayan tabib, diş tabibi, eczacı,hemşire, ebe ve diğer sağlık mesleği mensubu tarafından düzenlenen ve kişilere haksız bir mefaat sağlayan ya da kamunun veya kişilerin zararına sonuç doğurucu nitelik taşıyan belgeler. 3-)Hususi Belgeye Tahvil Olan Resm Belgeler Bazı belgeler resmi belge olarak tanzim edilmek istenmiştir. Ancak,resmi belge için aranan şartlar oluşmaması nedeni ile hususi belge olarak kabul edilmiştir. Mesel�, keşide tarihi bulunması nedeni ile resmi kıymetli evrak vasfını taşımayan çek hakkında hususi evrak olarak işlem yapılması gerekir.Tasdikli olmayan resmi evraka ait faks, fotokopi gibi belgeler hakkında hususi evraka ilişkin hükümler uygulanır.6.CD. 15.10.2002 tarih ve 9279-11668 sayılı kararına göre, ' Koç ticaret' ibaresi gerçek kişi olmadığı ve Tüzel kişi olduğunun da belirtilememesi karşısın da suça konu belgenin bono olarak kabul edilememesi nedeni ile, sanığın fiilinin hususide sahtecilik olarak kabul edilmesine karar verilmesi gerekir.Bononun kayıtsız şartsız bir ödeme vaadini içermesi gerekir. Bonoda, öeme konusunda mesel�, 'mal teslimin de ödenecektir' şeklinde bir şart varsa bono kambiyo senedi olma vasfını kaybeder ve hususi evrak niteliğini kazanır.Bonoda, birden fazla vade tarihi varsa bu durumda resmi senet vasfını kaybeder ve hususi evrak niteliğini kazanır.Kambiyo senelerindeki tanzim yerinin köy,kent veya şehir gibi tüzel kişiliği olan bir yerleşim yeri olması gerekir. Düzenleme yeri 'Eskihisar' olarak tanzim edilmesi halinde kambiyo senedi resmi evrak vasfını kaybeder ve hususi evrak niteliğini kazanır. II) Karma Nitelikte Olan Belgeler: Diploma, mahkeme kararları, il�mlar, ruhsatnameler, ikametğâh ilmühaberleri, ehliyetnameler, pasapotlarü, tevkif müzekkereleri gibi belgeler tamamen kamu görevlisi tarafıdan tanzim edilir.Bazı belgeler de kira akdi gibi tamamen kamu görevlisini katılımı olmadan vatandaş tarafından tanzim edilir. Ancak bazı belgeler de karma niteliktedir. kısmen kamu görevlisi kısmen de kamu görevlisi olmayan kşiler tarafından tanzim edilir.Bunlar karma nitelikte belgedir. Bunlar da sahtecilik yapılan yere göre suç vasfının tayini ve tespiti gerekir.Bunlara misal olarak noterler tarafından tasdikleme şeklinde tanzim edilen senetler.Dışarda hazırlanmış şekilde gelen belge noter tarafından tasdiklenir. Senedin içeriğinde yapılan tahrifat ile belgenin tasdiklene kısmında yapılan tahrifat farklı vasıftadır. Keza, Yüksek öğretim kururmu tarafından yapılan sınavlar için verilen cevap kağıtları iki kısımdan oluşur. Kurum tarafından hazırlanan kısımda yapılan tahrifat,silme, kazıntı gibi sahtecilik resmi belgede sahtecilik suçunu oluşturmasına karşılık;aday tarafından doldurulan bölümde yapılan sahtecilk ise, hususi belgede sahtecilik suçunu oluştur.Değerlendirme de buna göre yapılması gerekir.
3264 sayılı Kanun uyarınca il ve ilçelerde bulunan Sosyal Dayanışma Vakıfları mütevelli Heyeti mezkur Kanunun 7. maddesinde, gelirleri 8. maddesinde ve muafiyetler de 9. maddesinde düzenlenmiş olup; vakfın vasfı, paraları hakkında hususi bir hüküm bulunmamaktadır. 3294 sayılı Kanunun son maddesine göre vakfın Medeni Kanun Hükümlerine göre tescil edildiğinin belirtildiği cihetle, vakfın kamu kurumu veya kuruluşu olarak kabul edilemiyeceği evrakında resmi belge sayılamayacağı ve dolandırıcılık suçununda kamu kurumu aleyhine işlendiğinin kabul edilemyecektir( 11.CD 17.10.2006 tarihli ve 2006/4014E ve 2006/8212K sayılı içtihadı, YKD Nisan 2007)
|