Eski uygulamadan farklı olarak 4814 sayılı Kanunun 14. maddesi ile değişik 3167 sayılı Kanunun 16. maddesine göre karşılıksız çek suçunun failleri;

1-)Karşılıksız çeki keşide eden yani imzalayan,

2-)Karşıksız çeki hesap sahibinden başka kimse keşide etmiş ise;

a)Karşılıksız çek bir şirket adına keşiede edilmiş ise, tüzel kişi  hakkında dava açılması uygulası kaldırıldı. Tüzel kişişer sanık olamaz 5237 sayılı TCK'nın 5, 20/2 ve 60. maddeleri ile 5252 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesi uyarınca, tüzel kişiler hakkında yaptırım uygulanmasına olanak bulunmaması, (Yargıtay 10 Ceza Dairesinin 19.01.2009 Tarih, 2007/7796 Esas ve 2009/21 Sayılı Kararı)Ancak daha önce dava açılabilmekteydi. (Müştekinin, suç mağduru olan şüpheli şirkete şikayeti bulunmadığı ve suça konu çekin tüzel kişinin yararına olarak keşide edildiğine ilişkin olayların iddianamede anlatılmadığı ve delillerin gösterilmediği gerekçesi ile iddianame reddine karar verilmiş ise de; soruşturma evresi sonunda, toplanan delillere göre suçun işlendiği konususnda yeterli şüphe oluşturuyorsa Cumhuriyet savcısının dava açacağı ve suçun nitelendirilmesinin de cumhuriyet savcısına ait olduğu, iddianamde gösterilen olaylarla ilgili olarak ibraz edilen deliller ve yargılama sırasında ibraz edilecek diğer delillerle birlikte bir karar verilmesi gerektiği, öte yandan ilgili bankanın 13.07.2007 tarihli yazısından hesap sahibinin Gül Yavuz Konfeksiyon Tekstil İmalat İnşaat Ticaret Limited Şirketinin olduğunun anlaşıldığı 3167 sayılı Kanunun 16/1. maddesine göre hesap sahiplerinin cezalandırılacağının hükme bağlandığından iddianamenin reddine ilişkin kararın bozulmasına karar verildi( 02.06.2008-10.CD. 2008/6739-8902)

b)Çek başkası adına vekaleten keşide edilmiş ise vekalet veren yani müvekkil hakkında da karşılıksiz çek suçundan dava açıkması gerekir.(10. Ceza Dairesinin 2006/7196 Esas, 2008/9914 Karar ve 16.06.2008)Ancak, 5941 sayılı  Kanunu'nla  vekaleten karşılıksız çek keşide etmek fiili, suç olmaktan çıkartıldığından, vekaleten çek keşide edenler hakkında dava açılmaması gerekir.

 

5941 sayılı Çek Kanunun 5. maddesine göre çek karşılığını bankada bulundurmakla sorumlu kişi çek hesabı sahibi olduğundan, gerçek kişi vekalet vererek çek keşide ettirmesi halinde, cezai yönden sorumlu kişi hesap sahibi olduğundan vekalet veren cezai yönden sorumlu değildir. Dolayısı ile vekaleten çek keşide eden kişi hakkında, hazırlık safahatında 'Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair' karar; yargılama safahatınd da ' 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunun 223/2. maddesine göre 'Beraat' kararı verilmesi gerekir.

Şirket adına vekaleten veya başka bir hukuki ilişki aracılığıyla çek keşide eden kişi şirket yönetim kurulunda olmayıp, muhasebeci, sekreter, şirket müdürü, işçisi gibi kişiler ise bunlar hakkında hazırlık safahatında 'Kovuşturmaya Yer Oladığına Dair ' karar' verilmesi gerekir.

3167 sayılı Kanun döneminde vekaleten çek keşide eden kişiler 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 37. maddesi gereğincce iştirak kuralları gereğince tecziye edilmekteydi.Bize göre 5941 sayılı Kanunun 5/3. maddesiyle vekil olarak çekeşide edenlerin hukuk sistemine göre var olan cezai ve hukuki sorumluluğu, mezkur Kanunla kaldırılmıştır.Daha önce vekaleten çek kestiğinden bahisle yargılama yapılanların da 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunun 223/2. maddesi gereğince beraatına karar verilmesi gerekir .

10.CD 11.03.2010 tarihli ve Esas No:2008/10544 Karar No:2010/5459 sayılı içtihadına belirtildiği gibi 5941 sayılı “çek Kanunu” ile 3167 sayılı “Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun” yürürlükten kaldırılmış, dava konusu suçun unsurları ve yaptırımları farklı biçimde yeniden düzenlenmiş olduğundan 20.12.2009 gününden önce vadesinden önce tahsil için bankaya ibraz edilen çeklerden kaynaklanan suçlardan dolayı hazırlık safahatında 'Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar' verilmesi gerekir. 26.04.2010