1-GENEL İLKELER 

İnfaz yasalarında yapılan değişiklikler ile çocuk Müddetnamelerinin hesaplanmasında uygulamada yanlışlıklar yapıldığı görüldüğünden, çocukların müddetnamelerinin hesaplanması ile ilgili olarak, faydalı olması ümidiyle bu yazı kaleme alınmıştır.  

5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkındaki Kanunun 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe girmesi ile birlikte, bu kanunun 107/5 maddesi ile “18 yaşından küçük hükümlülerin Ceza İnfaz Kurumunda geçirdikleri 1 günün 2 gün sayılmasına” karar verilmiştir. 19.12.2006. tarihinde yürürlüğe giren, 5560 Sayılı Kanun ile de “18 yaş sınırı, 15 yaşına indirilmiştir.”

- Bu durumlar dikkate alındığında çocuklarla ilgili müddetname nasıl yapılacaktır 

Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki, müddetname düzenlenirken “Suç tarihi” dikkate alınmalıdır. Suç tarihi dikkate alınarak, sonradan yürürlüğe giren infaz yasaları da gözönüne alınarak, infaz yasaları ayrı ayrı ve bir bütün olarak uygulanarak müddetname yapılmalıdır. Karma uygulama yapılmamalıdır. Sonuçta bu yapılan müddetnameler karşılaştırılmalı hangisi hükümlünün lehine ise, o müddetname hükümlü için uygulanmalıdır.  

Bu durumun yasal dayanağı, 5237 Sayılı Yasanın 7/3. maddesi ve 5252 Sayılı Yasanın 9/3.maddesi ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 25.05.1999 tarih 133/142 sayılı kararıdır. Buna göre “önceki kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunlar ayrı ayrı ve bir bütün olarak uygulanmalı, hangisi hükümlünün lehine ise o yasa uygulanmalıdır.” Müddetname hesaplanmas ıaçısından da durum aynıdır.  

5275 Sayılı Yasanın 7/3 maddesinde “İnfaz rejimine ilişkin hükümler derhal uygulanır” demektedir. 29.06.2005 tarihli 5377 Sayılı Yasanın 2.maddesi ile bu maddeye “Hapis cezasının ertelenmesi, koşullu salıverilme ve tekerrürle ilgili olanlar hariç” cümlesi eklenmiştir. Bu durumda şartla tahliye (koşullu salıverilme) hariç, infaz rejimine ilişkin hükümler derhal uygulanır prensibi gelmiştir.  

Müddetname hesaplamalarında, derhal uygulanma prensibi değil, lehe kanun prensibi dikkate alınacaktır. Yani suç tarihi dikkate alınarak, önceki kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanun, ayrı ayrı ve bir bütün olarak uygulanıp, yapılan müddetnamelerden hangisinin şartla tahliyesi hükümlünün lehine ise, onun uygulanması gerekmektedir.Yukarıda yapılan genel açıklamadan sonra, çocuk müddetnameleri yapılırken şu hususlar dikkate alınmalıdır:  

1-Suç tarihi 01.06.2005’den (5275 Sayılı Yasanın yürürlüğe girmesinden) önce ise, Bu durumda 3 tür müddetname yapılacaktır.  

647 Sayılı Yasa 19.md göre – “1/2 , ayda 6 gün indirim üzerinden” müddetname yapılarak, şartla tahliye tarihi bulunacak,

5275 Sayılı Yasanın 107/5. md.göre(1/3 indirim), 18 yaş dikkate alınarak, müddetname yapılarak, şartla tahliye tarihi bulunacak,

5560 Sayılı Yasanın 28. md.göre (1/3 indirim), 15 yaş dikkate alınarak, müddetname yapılarak, şartla tahliye tarihi bulunacak,  

Bu müddetnamelerden hangisi hükümlünün lehine ise, o müddetname uygulanacak, kesinlikle karma uygulama yapılmayacaktır.

2- Suç tarihi (01.06.2005’ten sonra, 19.12.2006 tarihinden önce ise), yani 5275 Sayılı Yasanın yürürlüğe girmesinden sonra, 5560 Sayılı Yasanın yürürlüğe girmesinden önce ise, Bu durumda 2 tür müddetname yapılacaktır. 5275 Sayılı Yasanın 107/5. md.göre(1/3 indirim), 18 yaş dikkate alınarak, müddetname yapılarak, şartla tahliye tarihi bulunacak, 5560 Sayılı Yasanın 28. md.göre (1/3 indirim), 15 yaş dikkate alınarak, müddetname yapılarak, şartla tahliye tarihi bulunacak, Bu müddetnamelerden hangisi hükümlünün lehine ise, o müddetname uygulanacak, kesinlikle 19.12.2006 tarihine kadar 18 yaş, bu tarihten sonra 15 yaş dikkate alınarak karma uygulama yapılmayacaktır. Kanun bir bütün olarak uygulanacaktır.

3- Suç tarihi 19.12.2006 tarihinden sonra, yani 5560 Sayılı Yasanın yürürlüğe girmesinden sonra ise, bu durumda tek müddetname yapılacaktır. 5560 Sayılı Yasanın 28. maddesi gereği, 15 yaş dikkate alınarak müddetname yapılacak ve şartla tahliye tarihi bulunarak bu müddetname çocuk hükümlü hakkında uygulanacaktır.

II-UYGULAMA öRNEKLERİ: SORULAR VE çöZüMLERİ

öRNEK: Hükümlünün ceza süresi: 1 yıl hapis, suç tarihi: 01.05.2005’tir. (01.05.2005-02.05.2005) tarihleri arasında 1 gün nezarette, (02.05.2005-18.05.2005) tarihleri arasında 16 gün tutuklu kalmıştır. Doğum tarihi: 01.07.1990’dır. Cezaevine 05.06.2007 tarihinde girerse, hangi tarihte şartla tahliye olur 

Suç tarihi 01.06.2005 tarihinden önce olduğu için 3 tür müddetname yapılacaktır. Hükümlünün 18 yaşını doldurduğu tarih: 01.07.2008 Hükümlünün 15 yaşını doldurduğu tarih: 01.07.2005 

Suç tarihi 01.06.2005’ten önce olduğu için, 647 Sayılı

Yasaya göre – “1/2 , ayda 6 gün indirim üzerinden” müddetnamede;

1 yıl = 365 gün, 365 gün � 2 = 183, 183 � 30 = 6, 6 x 6 = 36

18 yaşından küçüklerin müddetnamesi yapılırken kural:

1-Ceza süresi 1 yıl hapis olup, bu cezanın 1/3 ünü aldığımızda 121 günü buluruz . 121 gün boyunca 18 yaşından küçük olduğundan, yani cezaevinde kalacağı süre boyunca, hep 18 yaşından küçük olacağından müddetname (2/3 indirim) üzerinden yapılacak, önceden tutukta ve nezarette kaldığı süre varsa yatacağı süreden bir kere mahsup edilecektir.

2 -Eğer cezaevinde kalacağı süre boyunca, hep 18 yaşından küçük değilse müddetname (1/3 indirim) üzerinden yapılacak, önceden tutukta ve nezarette kaldığı süre varsa 2 ile çarpılıp mahsup edilecek, cezaevine girdiği tarih ile 18 yaşını doldurduğu tarih gün olarak hesaplanıp bir kere mahsup edilecektir.

-Cezaevine girdiği tarih : 05.06.2007 dir.

-18 yaşını doldurduğu tarih: DT: 01.07.1990 + 18 Yaş = 01.07.2008 dir.

-Cezaevine girdiği tarih ile, 18 yaşını doldurduğu tarih arasındaki süre: 391 Gün

1 yıl = 365 gün, 365 gün � 3 = 121,6 121 gün (Lehine olarak)

121 gün - 17 gün (tutukluluk ve nezaret) = 104 gün yatar.  

-Temmuz’dan 31 gün Şartla Tahliye Tarihi: 17 Eylül 2007

-Ağustos’tan 31 gün