Davanın yasal dayanağını oluşturan 1479 sayılı Yasa’nın 41. maddesinde yer alan “üç tam yıl” ibaresini “beş tam yıl” olarak değiştiren 04.10.2000 tarihinde yürürlüğe giren 619 sayılı Kanun Hükmündeki Kararnamenin 19. maddesi Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile 08.08.2001 tarihinde yürürlükten kaldırılmıştır. 02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 24.07.2003 tarihli 4956 sayılı Yasa’nın 21. maddesi ile 1479 sayılı Yasa’nın 41. maddesi 2. kez düzenlenerek ölüm aylığına hak kazanabilmek için “5 tam yıl” sigorta primi ödemek koşulu yeniden metinde yer almış, bu madde 08.08.2001 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 02.08.2003 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 4956 sayılı Yasa’nın 57/a maddesinde bu kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe girecek maddeler tek tek sayılmış, 57/b maddesinde ise diğer hükümlerin 08.08.2001 tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir. 1479 sayılı Yasanın 41. maddesini değiştiren 5956 sayılı Yasa’nın 21. maddesi bu şekilde 08.08.2001 tarihinde 57/b maddesi Anayasa Mahkemesinin 24.06.2004 gün ve 2004/18 esas, 2004/89 Karar sayılı kararı ile iptal edilmiş, karar 23.11.2004 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanmış ve altı ay sonra 24.05.2005 tarihinde yürürlüğe girmişse de Yasa koyucu tarafından bugüne kadar 1479 sayılı Yasa’nın 41. maddesinde değişiklik yapan 4956 sayılı Yasa’nın 21. maddesinin hangi tarihte yürürlüğe gireceğine ilişkin bir düzenleme yapılmamıştır.

Dava uyuşmazılk konusu olan husus yürürlük maddesi Anayasa Mahkemesince iptal edilen 4956 sayılı Yasanın 21. maddesinin yürürlükte olup olmadığıdır.

Bir kanunun yürürlüğe girmesi;

1- Kanunların, yayımlandıkları tarihten başlayarak yürürlüğe girebilmeleri için bu konuda açık bir kural olması gerekir. Kanunların sondan bir önceki “yürürlüğe giriş maddesinde kullanılan formül,” Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer” biçimindedir.

2- Kanunun yürürlüğe gireceği günü, kanun koyucu kesin bir tarih saptayarak belirtebilir.

3- Resmi Gazete’de yayımlanan kanun metninde, yürürlük tarihi belirtilmemişse, 23 Mayıs 1928 tarih ve 1322 sayılı “Kanunların ve Nizamnamelerin sureti Neşir ve İlanı ve Meriyet Tarihi Hakkındaki Kanun’a göre (m.3) kanun, yayımlanmayı izleyen günün başlangıcından hesaplanmak üzere, kırkbeşinci günün sonunda yürürlüğe girer. Resmi Gazetenin bir sayısına sığmayan kanunların yayımlanması, resmi Gazetenin dört sayısında tamamlanır ve yürürlük tarihinin hesaplanması da dördüncü günü izleyen günden başlar.

Olayımızda 4956 sayılı Yasa’nın 21. maddesinin yürürlüğe giriş tarihini belirleyen 57/b maddesi iptal edildiğine göre bu madde yürürlük maddesi bulunmadığından 1322 sayılı Yasa’nın 3. maddesi gereğince 02.08.200 yayım tarihini izleyen günün başlangıcından hesaplamak üzere kırkbeşinci günün sonu olan 17.09.2003 tarihinde kendiliğinden yürürlüğe girmiş sayılacaktır.(21 Hukuk Dairesi Esas No: 2007/4461 Karar No: 2008/1777)